ارسال شده در 10 مهر 1393 توسط علوي (آزيز)
تنبيه ششم مهم ترين و در عين حال دقيق ترين تنبيه استصحاب است ،بحث حجيت يا عدم حجيت مثبتات اصول و ادله آن در اين تنبيه مورد بحث قرار مي گيرد.

تعریف

اصل مثبت جایی است که بینمستصحب و بین اثر شرعی یک امر عقلی و عادی واسطه شود.درحالت عادیاستصحاببه این شکل است: «مستصحب » >> «اثر شرعی».
اما در اصل مثبت استصحاب به این شکل است: «مستصحب» >> «امر عقلی یا عادی»>> «اثر شرعی».

دلایل عدم حجیت



بر عدم حجیت اصول مثتب چند دلیل آورده شده است:

دلیل شیخ انصاری
شیخ انصاری می فرماید آثار دو قسم است:
آثار قابل جعل
آثار غیر قابل جعل

و آثار عقلی و عادی قابلیت جعل ندارند چون آنها اثرنفس متیقن نیستند

←←اشکال بر شیخ
اشکال به شیخ در اینجا است که:
همه وقوع اصل مثبت را ممکن می دانند و در اثبات(آیا حجت است یا نه) بحث می‌کنند
شیخ وقوع اصل مثبت را محال می داند و در مقام ثبوتاشکال دارد (که پذیرفته نیست)

دلیل صاحب کفایه
استدلال محقق خراسانی به شکل زیر است:
اصل مثبت --- اثر شرعی مع الواسطه است.
اثر شرعی مع الواسطه --- خارج از قدر متیقن لاتنقضاست.
نتیجه: اصل مثبت --- خارج از قدرمتیقن لاتنقض است.

←←اشکال بر صاحب کفایه
اشکال در کلیت کبری است چون :
اثر شرعی مع الواسطه --- در تخاطب امام با زرارهنیست.
هر آنچه در تخاطب امام نباشد --- مضر به قدر متیقننیست.
نتیجه: اثر شرعی مع الواسطه ---مضر به قدر متیقن نیست.

دلیل علامه‌ی حائری
علامه‌ی حائری در درر می فرماید:
اصل مثبت --- اثر شرعی مع الواسطه است.
اثر شرعی مع الواسطه --- خارج از انصراف لاتنقضاست.
نتیجه: اصل مثبت --- خارج ازانصراف لاتنقض است.

←←اشکال بر علامه‌ی حائری
انصرافدر جایی است که کثرت استعمال باشد پس در اینجا کثرت استعمال وجودندارد پس خارج از انصراف لاتنقض نیست.

صدر کلام صاحب کفایه
صاحب کفایه می فرماید: لاتنقض الیقین بر ترتب آثارمتیقن دلالت دارد و بر آثار غیر متیقن دلالت ندارد.

←←جواب نقضی
اگر همین اثر شرعی یک اثر شرعی دیگر داشته باشدبنا بر مبنای محقق خراسانی نباید اثر آن را بار کنیم

←←جواب حلی
لازمدو گونه است:
لازم بیّن: جایی است که تصور ملزوم ملازم با تصورلازم باشد (مثلا وقتی کلمه آفتاب را می شنویم، نور را همراهش تصور می کنیم)
لازم غیر بیّن: جایی است که ملزوم تصور شود ولیلازمش به ذهن ما خطور نکند
لذا تفصیل قائل می شویم که:
اگر لازم بیّن باشد>> اثر لاتنقض بار می شود.
اگر لازم غیر بیّن باشد>> اثر لاتنقض بار نمی شود.

دلیل استاد
استصحابدر دو جا به کار می رود:
استصحاب در احکام
استصحاب در موضوعات

استصحاب در موضوعات به همراه کبرای شرعی مفیدفایده است
مثلا: استصحاب می کنیم آب آفتابه پاک است پس صغرایمسئله درست شد که: این آب پاک است
و کبرای مسئله می گوید: کل نجس غسل بماء طاهر فهوطاهر
نتیجهمی گیریم که عبایی که بااین آب شستیم، پاک است

پس اگر مستصحب واسطه عقلی یا عرفی داشته باشد کبریاثر شرعی ندارد.


فرق امارات و اصول عملیه



فرق بیناماراتو اصول عملیه این است که لوازم امارات حجت است ولیلوازم اصول عملیه حجت نیست.


محقق خراسانی
محقق خراسانی می فرمایداماره از واقع خبر می‌دهد.

ارسال دیدگاه

×
خطا ...
آدرس ایمیل وارد شده نامعتبر است.
متوجه شدم